Winterbloemkool en winterbroccoli planten

Winterbloemkool en winterbroccoli plant je in augustus of begin september, en je oogst ze pas het voorjaar daarop — meestal tussen maart en mei. De plant groeit in de nazomer zijn bladmassa, staat de winter vrijwel stil en schiet in het vroege voorjaar door naar een kool. Het is een van de weinige manieren om verse eigen groente te oogsten in een maand waarin de moestuin verder nog leeg is.

Het voelt tegennatuurlijk: terwijl de tomaten nog aan de plant hangen en iedereen van de lange avonden geniet, moet je alweer nadenken over kool voor volgend voorjaar. Toch is dat precies het moment. Een winterbloemkool die in augustus wordt gezet, geeft in maart een oogst — als je hem de tijd geeft om vóór de vorst genoeg blad te maken.

Wanneer planten

De vuistregel: plant tussen half juli en begin september, met augustus als het beste moment. Te vroeg en de plant maakt al in het najaar een kool, die dan door de vorst verloren gaat. Te laat en er is onvoldoende blad om de winter door te komen.

Je wilt vóór het invallen van de vorst een stevige plant met acht tot tien echte bladeren. Die bladmassa is de motor waarmee de plant in het voorjaar razendsnel doorschiet.

Waar planten

Winterkool staat lang op dezelfde plek — van augustus tot mei, bijna een heel jaar. Dat heeft twee gevolgen:

• Reken dat bed voor twee seizoenen af. Er kan niets tussendoor.
• Neem het mee in je vruchtwisseling. Kool is een kruisbloemige en mag pas na vier jaar terug op dezelfde plek, vanwege knolvoet.

Kies een plek die niet de allernatste hoek van de tuin is. Winterkool verdraagt vorst goed, maar natte voeten in combinatie met kou is wat de meeste planten de das omdoet.

Plantafstand en grond

Geef ze ruimte: 60 bij 60 centimeter is niet te veel. Kool is een gulzig gewas, dus een bed dat in het voorjaar compost of goed verteerde mest heeft gehad is ideaal. Plant iets dieper dan de plant in de pot stond en druk de grond stevig aan — kool houdt van vaste grond en gaat anders scheefwaaien.

De eerste weken zijn kritiek

Augustus is warm en vaak droog. Een net geplante kool heeft nog nauwelijks wortels en verdampt via zijn grote bladeren volop. Geef de eerste twee weken royaal water, liefst 's ochtends of 's avonds.

Dit is ook de periode waarin het koolwitje het drukst is. Een insectengaas of fijnmazig net over de planten is de eenvoudigste oplossing en scheelt weken rupsen zoeken. Leg het gaas los over hoepels, niet strak op het blad.

De winter door

Vanaf november gebeurt er weinig. De plant staat stil, het blad kan er in februari behoorlijk gehavend uitzien — geel, gerafeld, aangevreten. Dat is normaal en meestal geen reden om in te grijpen. Wat wel helpt:

• Controleer na een storm of de planten nog stevig staan; aandrukken indien nodig.
• Haal weggerot blad weg dat tegen de stam ligt.
• Blijf van de plant af zolang hij bevroren is — bevroren blad breekt.

Het voorjaar, en het feestmaal

Zodra de dagen lengen en de bodem opwarmt, gaat het snel. In maart verschijnt het eerste kooltje diep in het hart. Bij bloemkool dek je die af met een paar blaadjes die je over de kool omvouwt, zodat hij wit blijft. Binnen twee tot drie weken is hij oogstbaar.

Oogst op tijd. Een winterbloemkool die te lang staat gaat 'rijzen': de kool wordt korrelig en valt uiteen in losse schermpjes. Beter een dag te vroeg dan drie dagen te laat.

Rassen die het bij ons doen

Let er bij het kopen op dat er echt winterbloemkool of winterbroccoli op staat — de gewone zomerrassen overleven de vorst niet. Winterbroccoli, ook wel paarse sprouting broccoli, geeft geen grote kop maar wekenlang losse scheuten die je blijft plukken. Voor een moestuin is dat vaak praktischer dan één grote oogst tegelijk.