Kippen houden voor beginners

Kippen zijn kuddedieren, dus houd er minimaal drie. Ze hebben een vossenveilig nachthok nodig, een ren van minstens vier vierkante meter per dier, een legnest per drie kippen en een stok om op te slapen. Een gezonde kip legt in het eerste jaar zo'n 250 eieren, daarna minder — maar ze leeft nog jaren door.

Onze kippen scharrelen vrij rond over het erf en leggen dagelijks verse eitjes. Van alle dieren op de Bloeierij zijn ze het makkelijkst te kopiëren in een gewone achtertuin. Dit is wat je moet weten voordat je begint.

Hoeveel kippen

Minimaal drie. Kippen zijn kuddedieren met een uitgesproken rangorde; een kip alleen is een ongelukkige kip. Drie tot zes is voor een gezin een prettig aantal — genoeg eieren, niet te veel mest. Een haan is niet nodig voor eieren; alleen voor bevruchte eieren, en voor onenigheid met de buren.

Ruimte

Reken op minstens vier vierkante meter ren per kip, en liever meer. In een te kleine ren verdwijnt binnen een week alle begroeiing en blijft er modder over, wat zowel voor de kip als voor de tuin slecht is. Wie de ruimte heeft, kan met twee rennen werken en ze afwisselen — de ene herstelt terwijl de andere in gebruik is.

In het nachthok is een halve vierkante meter per kip genoeg. Kippen zitten 's nachts dicht opeen op de stok; het hok is om te slapen en te schuilen, niet om in te leven.

Het hok inrichten

• Zitstok — kippen slapen graag hoog. Reken 20 centimeter stok per kip, en gebruik een vierkant latje met afgeronde randen: makkelijker vast te houden dan een ronde stok.
• Legnest — één nest per drie kippen. Donker, afgeschermd, en lager dan de zitstok, anders gaan ze erin slapen en poepen.
• Ventilatie zonder tocht — openingen hoog in de wand. Vocht is in de winter een groter probleem dan kou; kippen verdragen vorst prima maar geen vochtige, benauwde lucht.
• Zandbad — een bak droog zand met wat houtas. Kippen poetsen zich met stof en houden er parasieten mee weg. Dit is geen luxe maar een basisbehoefte.

Voer en water

Een goede legkorrel of legmeel als basis dekt de behoefte. Daarnaast: groenafval uit de tuin, gras, kliekjes van plantaardige aard. Wat kippen ook nodig hebben is maagkiezel — kleine steentjes waarmee ze in hun spiermaag het voer vermalen — en kalk, bijvoorbeeld fijngestampte oesterschelpen, voor stevige eierschalen.

Vers water elke dag, en in de winter een drinkbak die niet bevriest. Een kip drinkt meer dan je denkt en stopt met leggen zodra water schaars wordt.

Wat je kunt verwachten

Een jonge hen begint rond de 20 weken te leggen en haalt in het eerste jaar zo'n 250 eieren. Daarna neemt de productie elk jaar met ruwweg 15 tot 20 procent af. In de herfst ruien ze: het verenkleed wordt vervangen en er komen wekenlang geen eieren. Ook in de donkerste wintermaanden ligt het stil — kippen leggen op daglengte.

Een kip wordt zes tot tien jaar oud. Wie kippen houdt voor de eieren, staat op enig moment voor de vraag wat er met een uitgelegde hen gebeurt. Denk daar vooraf over na; het is de vraag die de meeste beginners overvalt.

Kippen en de moestuin

Kippen en een moestuin gaan uitstekend samen, maar niet tegelijkertijd. Losgelaten in een groeiend bed richten ze binnen een uur een ravage aan. Ná de oogst zijn ze juist ideaal: ze eten achtergebleven rupsen, slakken en onkruidzaad, scharrelen de bovenlaag los en bemesten meteen. Een verplaatsbare ren — een 'kippentractor' — over een leeg bed is een van de handigste dingen die er zijn. Zie ook compost maken: kippenmest is zeer stikstofrijk en moet altijd eerst composteren voor hij op de tuin mag.